Magazines

Lees in het novembernummer van Historisch Nieuwsblad over de historische zoektocht naar het ware geloof. De onthullingen van seksueel misbruik binnen de rooms-katholieke kerk is niet de eerste keer dat de kerk op zijn grondvesten schudt. Zelfverrijking, verkoop van ambten, aflatenhandel en zedeloosheid vormden aanleiding voor fundamentele hervormingen van het geloof. In het dossier van dit nummer leest u over twee markante vernieuwingsbewegingen.

In de tiende eeuw ontstond de kloosterorde van Cluny vanuit de wens zich af te keren van aardse rijkdom, maar de lokroep van het goud en de zucht naar roem waren niet te weerstaan. Ook de Moderne Devotie ontsprong vanuit de zoektocht naar innerlijke spiritualiteit. De wens sober en vroom te leven sprak velen aan, totdat de tijdgeest veranderde.

Verder vindt u in dit nummer verhalen over de bevolkingspolitiek in Zweden, de wereldwijde democratiseringswens van de Verenigde Staten en de goede marketing van de abolitionistische beweging. Dankzij slimme reclame werd afschaffing van de slavernij populair bij de Britse burgerij. Het gaf Engeland een nieuw nationaal doel.

Tot slot leest u verhalen van onze vaste columnisten Beatrice de Graaff en Philip Dröge, een beeldessay over de eerste musea in Nederland en een interview met Harald Jähner over Duitsland in de jaren na de Tweede Wereldoorlog.

NOVEMBER | 2021 | NR 11

U kunt dit magazine niet bekijken
Waarom vinden we werken zo belangrijk? Moeten we geen voorbeeld nemen aan de Romeinen, die ernaar streefden royaal te leven met zo veel mogelijk vrije tijd? Tijdens de Maand van de Geschiedenis, met dit jaar het thema ‘Aan het werk’, leest u in het dossier van Historisch Nieuwsblad over arbeidsethos en helse fabrieken. Zo stuit een parlementaire enquêtecommissie in 1887 op talloze misstanden: kinderarbeid, mishandeling en gevaarlijke machines.
 
Verder vindt u in dit nummer verhalen over de katoenslavernij in de Verenigde Staten, de tolerante conservatief Klemens von Metternich en het protest tegen de vaccinatieplicht rond 1900. Gereformeerde politici vonden niet dat de overheid burgers mocht verplichten zich te laten inenten tegen besmettelijke ziektes.
 
Lees over de genomineerde boeken voor de Libris Geschiedenis Prijs, een interview met vroegmodern historicus Judith Pollmann en een artikel over het ‘gele gevaar’. De Duitse keizer Wilhelm II had aan het eind van de negentiende eeuw letterlijk nachtmerries over de dreiging die China vormde voor de Europese beschaving. Velen in het Westen deelden zijn angst.

OKTOBER | 2021 | NR 10

U kunt dit magazine niet bekijken
Twintig jaar na de aanslagen op de Twin Towers leest u in het dossier van ons septembernummer hoe de haat tegen het Westen groeide. Lees over Said Qutb, een belangrijke ideoloog van de Heilige Oorlog, en over Afghanistan. Het land is door zijn strategische ligging altijd een speelbal van vreemde mogendheden geweest. In de negentiende eeuw speelden de Britten en Russen er een uiterst wreed spionagepel: The Great Game, met een verscheurd land tot gevolg.

SEPTEMBER | 2021 | NR 9

U kunt dit magazine niet bekijken
In het dossier van deze editie vindt u verhalen over historische complottheorieën. Machthebbers zijn volgens complotdenkers tot alles in staat. Zo wekte Nero argwaan door na de grote brand van Rome de stad met tomeloze ambitie te verbouwen. Had hij de brand zelf aangestoken? Soms helpen staatshoofden zelf wel eens een dubieuze theorie de wereld in. Om af te rekenen met zijn tegenstanders, bedacht Stalin het dokterscomplot: een samenzwering van moordlustige Joodse artsen.

AUGUSTUS | 2021 | NR 8

U kunt dit magazine niet bekijken
In onze juli-editie leest u over de vrede in het Romeinse Rijk. Om hun gigantisch, multicultureel imperium eeuwenlang bijeen te houden regeerden de Romeinen met harde hand, maar deelden ze ook rechten en luxe uit. Lees ook over het belang van de Rijn voor de Romeinen en bekijk hoe Noviomagus – het hedendaagse Nijmegen – er vroeger uit moet hebben gezien.
 
Verder vindt u verhalen over de Nederlandse communist Henk Sneevliet, hoe de Duitse historicus Ludwig Quidde in 1894 een vernietigend artikel schreef over keizer Wilhelm II, en over het eerste infrastructurele megaproject in Amerika: het Erie-kanaal. De afgraving was een succes, al werden de tegenstellingen tussen Noord en Zuid erdoor verscherpt.

JULI | 2021 | NR 7

U kunt dit magazine niet bekijken
Historisch Nieuwsblad bestaat in juni 30 jaar! Dat vieren we met een extra dik jubileumnummer. Deze editie wordt vanaf 21 mei verzonden. Wilt u meer lezen? Bekijk hier het jubileumaanbod en lees de komende tijd met ons mee.

In het dossier vindt u verhalen over 1991, het jaar dat de eerste editie van Historisch Nieuwsblad verscheen. Lees over het Verdrag van Maastricht, de WAO-crisis en een stuk van Maarten van Rossem over het kanteljaar 1991, waarin de Verenigde Staten triomfeerden in de Golfoorlog, terwijl de Sovjet-Unie als een kaartenhuis ineen stortte. Amerika werd de onbetwiste leider op het wereldtoneel, al duurde dat slechts even.

JUNI | 2021 | NR 6

U kunt dit magazine niet bekijken
Traditiegetrouw is Historisch Nieuwsblad in mei gevuld met verhalen over het grootste conflict aller tijden: de Tweede Wereldoorlog. Over mensen die vochten, collaboreerden of werden vermalen in de vernietigingsmachine van de nazi’s.

In dit nummer leest u over de communistenjacht van de Duitsers, het gedoe om het Holocaustmonument in Berlijn en het Engelse nepnieuws tegen de nazi’s. De Engelse radiostations van Sefton Delmer zonden misinformatie naar bezet Europa. De halve waarheden en ranzige roddels moesten het Duitse moreel ondermijnen.

MEI | 2021 | NR 5

U kunt dit magazine niet bekijken
Boerenprotesten zijn niet nieuw. In het dossier ‘Boer in opstand’ leest u hoe Engelse boeren in de Middeleeuwen woedend door Londen trokken om een einde te maken aan de feodale verhoudingen. Ook vindt u het verhaal over de Nationale Bond Landbouw en Maatschappij, die in de jaren dertig vele boeren aan zich wist te binden met het ideaalbeeld van de zelfstandige boer als hoeksteen van de samenleving. In 1935 adviseerde de bond zijn leden om op de NSB te stemmen. De innige flirt van Landbouw en Maatschappij met de NSB heeft de naam van de bond besmet.

APRIL | 2021 | NR 4

U kunt dit magazine niet bekijken
In dit nummer doet Historisch Nieuwsblad zijn naam dubbel en dwars eer aan, want geen gebrek aan actuele onderwerpen. Het dossier Roofkunst sluit aan bij het opvallende advies dat de Raad voor Cultuur onlangs uitbracht. U leest over koloniale schatten uit Lombok waar Nederland nog steeds mee in zijn maag zit, en over de buste van Nefertiti. Egypte probeert het beeld al jaren terug te krijgen, maar Duitsland is eraan gehecht.

In dit nummer vindt u ook een verhaal over het ontstaan van de kinderbijslag, een glasheldere uiteenzetting over de gedwongen assimilatie van de Oeigoeren in China, en een beeldessay dat korte metten maakt met het idee dat rellen ‘on-Nederlands’ zijn.

Tot slot leest u stukken van onze vaste columnisten Beatrice de Graaf en Philip Dröge, hoe de Anne Frank Stichting in de jaren tachtig voorop liep in de strijd tegen racisme, en hoe Frederick Taylor het bedrijfsleven veranderde. Dankzij zijn ideeën gingen bedrijven efficiënter werken met een brede laag managers. Tegelijkertijd verdween de arbeidsvreugde van velen, die alleen nog lopendebandwerk mochten doen.

MAART | 2021 | NR 3

U kunt dit magazine niet bekijken
De wereldeconomie loopt harde klappen op door de coronacrisis. Zal een recessie langdurig zijn? In het dossier van ons februarinummer leest u hoe landen zich een weg door eerdere crises baanden. Lees over de economische paniek van 1873, toen de Amerikaanse spoorwegbubbel barstte, en hoe de sociaaldemocraten de crisis van de jaren dertig bevochten met het Plan van de Arbeid.

Ook leest u in dit nummer hoe Claudius Galenus als wonderdokter van Rome de standaard in de geneeskunde bepaalde, waarom de superieuren van Raymond Westerling zijn oorlogsmisdaden met de mantel der liefde bedekten, en hoe een conflict om kabeljauw bijna uitliep op een oorlog tussen de Britten en IJsland. Reykyavik had de nationale visgronden uitgebreid, dus stuurde het Verenigd Koninkrijk marineschepen naar de IJslandse kust.

FEBRUARI | 2021 | NR 2

U kunt dit magazine niet bekijken
In het decembernummer leest u verhalen over de macht van Duitsland. U vindt verhalen over de kerstening van de Saksen door Karel de Grote, de verschuivende grenzen in het Heilige Roomse Rijk en de opkomst van het jonge Duitse Keizerrijk. Groot-Brittannië voelde zich eind negentiende eeuw bedreigd door Duitsland, dat in korte tijd een enorme economische inhaalslag maakte. Twee militaire machtsblokken kwamen tegenover elkaar te staan; een conflict kon niet uitblijven.

Verder leest u hoe Argentinië na de Tweede Wereldoorlog zijn deuren opende voor nazi’s, hoe de ambitieuze koningin Eleonora van Aquitanië (1124-1204) niet over zich heen liet lopen en waarom jurist Hugo de Groot (1583-1645) vrije scheepvaart en handel bepleitte voor alle naties. De zee was van iedereen, vond hij. Toch was hij niet te beroerd om zijn eigen principes om te buigen als dat zijn Nederlandse opdrachtgevers beter uitkwam.

JANUARI | 2021 | NR 1

U kunt dit magazine niet bekijken
In het eerste vernieuwde nummer van Historisch Nieuwsblad leest u hoe kapers de Nederlandse visserij en koopvaardij tegen het einde van de Tachtigjarige Oorlog enorme verliezen toebrachten. Het was aan Maarten Harpertszoon Tromp om in een onmogelijke missie, met ontoereikend materiaal, de vijandige kapers te verslaan. Ook leest u hoe men in de negentiende eeuw plotseling massaal een burn-out kreeg. Was de wervelende versnelling van het leven, met zijn treinen en stoomboten, daar debet aan?

Verder leest u in dit nummer verhalen over krakersprotesten, een verboden middeleeuwse affaire en de Amerikaanse topdiplomaat die voor vrede zorgde in Bosnië.

DECEMBER | 2020 | NR 12

U kunt dit magazine niet bekijken
Aan de vooravond van de meest zonderlinge presidentsverkiezingen ooit leest u in ons novembernummer over twee uitersten uit de Amerikaanse democratische geschiedenis. Enerzijds Benjamin Franklin, drijvende kracht achter de Amerikaanse onafhankelijkheid. Anderzijds een groepering die haarfijn aanvoelde waar de onvrede van het volk zat: de People’s Party.

Verder leest u in deze editie over krijgsheer Grutte Pier, over de historische verdeeldheid in Libië en over boze boeren in de zeventiende eeuw. De boeren doen graag zaken met de overheid. Maar als wetten en regels te lastig worden, komen ze in opstand. Eigen erf en gemeenschap gaan voor het landsbelang.

NOVEMBER | 2020 | NR 11

U kunt dit magazine niet bekijken
Dit oktobernummer staat geheel in het teken van de Maand van de Geschiedenis. Het thema is dit jaar ‘Oost/West’. U leest verhalen over het kleptomane gedrag van Philipp Franz von Siebold in Japan, waarmee hij zich danig in de nesten werkte, over de ambitieuze conferentie die 29 Aziatische en Afrikaanse landen in 1955 in Indonesië hielden, of over de Chinezenhaat die eind negentiende eeuw in Amerika oplaaide.

Dichter bij huis speelt zich het verhaal af over Nederlands’ expansiezucht, direct na de oorlog. Nederland koesterde wraakgevoelens, had landhonger en liet zijn oog vallen op de uitgestrekte agrarische gebieden en mijnstreken van westelijk Duitsland. Brochures waarin de annexatie werd bepleit, kregen pakkende titels mee als: ‘Pauperiseeren, emigreeren, vegeteeren of annexeeren!’ Maar dat was buiten de geallieerde mogendheden gerekend. Nederland moest zijn ambities bijstellen: slechts 125 hectaren kwamen er uiteindelijk bij.

OKTOBER | 2020 | NR 10

U kunt dit magazine niet bekijken
In ons septembernummer vindt u verhalen over de Indonesische weg naar onafhankelijkheid, de Engelse angst voor de Kanaaltunnel en de zoektocht van alchemisten naar goddelijke kennis. Hun werkwijze leek soms op tovenarij, maar deze alchemisten waren de wegbereiders voor latere wetenschappers.

Lees in de nieuwe editie ook over de wetgeving van Romeinse keizer Justinianus I en het drugsgebruik van soldaten. Aan het front wordt al eeuwenlang volop geslikt en gesnoven. Zo aten Vikingen geestverruimende paddenstoelen voor de strijd en gebruikte 15 procent van de Amerikaanse soldaten heroïne tijdens de Vietnamoorlog.

SEPTEMBER | 2020 | NR 9

U kunt dit magazine niet bekijken
Het zomernummer van Historisch Nieuwsblad staat in het teken van eilanden. Lees over de schotse zeeman Alexander Silkirk, die door zijn eigen kapitein op een verlaten vulkaaneiland werd achtergelaten, over Napoleons verbanning naar het eiland Elba, over de ontdekking van Spitsbergen door Willem Barentsz en nog veel meer bijzondere verhalen. Daarnaast vindt u een voorpublicatie van het boek Strandroof en leest u hoe de Amerikanen Hawaii inpikten.

JULI/AUGUSTUS | 2020 | NR 7/8

U kunt dit magazine niet bekijken
In deze editie van Historisch Nieuwsblad leest u over de Golfoorlog. De inval in Irak was militair een groot succes voor de geallieerden, maar ideologisch kwam het islamitisch fundamentalisme als winnaar uit de strijd. Daarnaast vindt u historische verhalen over mens en milieu. Zo ontdekte Alexander von Humboldt dat de mens de natuur onherstelbaar kon beschadigen, en ging Sicco Mansholt zich na het lezen van een beroemd rapport plots inzetten voor het milieu.

Verder vindt u in dit nummer artikelen over de ondergang van de Azteken, de strijd voor anticonceptie, en een dodelijke epidemie in Athene. Net op het moment dat de stad slaags raakt met Sparta, rond 430 v. Chr., breekt een gruwelijke ziekte uit. Wat betekent dit voor de oorlog?

JUNI | 2020 | NR 6

U kunt dit magazine niet bekijken