Magazines

In het dossier van ons juninummer leest u over het poldermodel. Het Akkoord van Wassenaar zorgde in 1982 voor een jubelstemming: het maakte een eind aan de hoge werkloosheidscijfers van begin jaren tachtig. Toch had het akkoord ook een keerzijde: het ging ten kost van de baanzekerheid, want banen werden ‘geflexibiliseerd’.

Verder leest u verhalen over Afrikaanse slavenhandelaren, de geschiedenis van het Amerikaanse Hooggerechtshof en Ivan de Verschrikkelijke. Deze held van Poetin geldt als een waanzinnige heerser, maar ook als grondlegger van de Russische staat. Volgens de Russische president zijn de wreedheden van Ivan de Verschrikkelijke slechts verzinsels.

Tot slot vindt u bijdragen van onze vaste columnisten Beatrice de Graaf en Philip Dröge, een beeldessay over stadsparken en een interview met de Britse classica Mary Beard. Machthebbers en kunstverzamelaars omringden zich na de Oudheid graag met afbeeldingen van Romeinse keizers. Beard onderzocht waarom ze dat deden en verdiepte zich in de omslachtige pogingen het uiterlijk van een keizer te achterhalen. Was Julius Caesar nou aan de magere kant of had hij een vol gezicht? Het eerlijke antwoord: ‘We hebben geen idee.’

6/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Traditiegetrouw staat het meinummer van Historisch Nieuwsblad vol verhalen over de Tweede Wereldoorlog. Lees bijvoorbeeld over verzetsheldin Henriëtte Pimentel, de situatie in Oekraïne tijdens de Tweede Wereldoorlog en de dubieuze motieven van Claus von Stauffenberg, die een aanslag op Adolf Hitler met de dood moest bekopen.

Verder leest u in dit nummer verhalen over de Belgische koning Leopold III, de ondergang van het idee van de übermensch en een opstand van mts-scholieren tegen de Duitsers. Als de jongens op de verjaardag van Beatrix in 1941 door Heerlen lopen en op een kar met sinaasappels stuiten, laten ze de bezetter zien hoe Oranjegezind ze zijn.

Ook vindt u in deze editie bijdragen van onze vaste columnisten Beatrice de Graaf en Philip Dröge, een beeldessay met verboden foto's van Adolf Hitler en een interview met de Britse historicus Richard Overy. In zijn nieuwe boek Blood and ruins typeert hij de Tweede Wereldoorlog als een imperiale oorlog. Die lijn trekt hij door naar het heden: 'Poetin heeft niets geleerd van de geschiedenis'.

5/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Hoe moeten we omgaan met de Russen? Die vraag stellen andere landen zich al drie eeuwen. In ons aprilnummer leest u hoe Karel XII van Zweden in 1709 meemaakte hoe Rusland een supermacht werd. En na de Tweede Wereldoorlog zochten de Amerikanen naarstig naar een reactie op de Russische expansiedrift. Diplomaat George Kennan kwam met een antwoord: kies niet voor confrontatie, maar voor containment – het geduldig en vastberaden inperken van de Russische agressieve neigingen.

Verder leest u in deze editie verhalen over de Egyptische bouwmeester Imhotep, het Wirtschaftswunder in Duitsland en de Nederlandse pers in de negentiende eeuw. Willem I en Willem II beknotten Nederlandse journalisten zoveel ze maar kunnen, terwijl die op hun beurt proberen deze koningen te chanteren.

Tot slot vindt u bijdragen van onze vaste columnisten Beatrice de Graaf en Philip Dröge, een interview met historicus Bart van de Boom over de Joodse Raad en een beeldessay vol tekeningen van predikant Jan Brandes. Hij reisde de wereld over en tekende alles was hij zag. Dat levert een uniek beeld van de koloniale samenleving op.

4/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Op 17 februari verschenen de langverwachte resultaten van het onderzoek naar het Nederlandse militaire geweld in Indonesië tussen 1945 en 1950, dat de regering door drie instituten heeft laten uitvoeren. In het dossier van ons maartnummer leest u daarom hoe Nederland zich krampachtig vastklampte aan de kolonie.

Lees bijvoorbeeld over het Comité Rijkseenheid, die vreesde dat afspraken met de jonge Republik Indonesia zouden leiden tot ‘verminking van het koninkrijk’. Toen zelfs koningin Wilhelmina niet ontvankelijk bleek voor hun zorgen, zag het Comité nog maar één uitweg: een staatsgreep.

Verder in dit nummer: verhalen over de RSV-enquête, eugenetica en Anna Maria van Schurman. Ze was de eerste vrouwelijke student in de Republiek, maar haar liefde voor de wetenschap moest concurreren met haar calvinistische vroomheid. Ook leest u over Nicolas Rolin, die als kanselier van de hertog van Bourgondië veel geld aan goede werken schonk, maar als burgerman nooit helemaal werd geaccepteerd.

Tot slot vindt u bijdragen van onze vaste columnisten Beatrice de Graaf en Philip Dröge, een beeldverhaal over historische winkeletalages en een interview met Ruslandkenner Hubert Smeets. Hij betoogt dat we Ruslands koloniale geschiedenis moeten kennen om Poetins gedrag aan de Oekraïense grens te verklaren. ‘Catharina de Grote heeft gezegd: de enige manier om de grenzen van Rusland te beveiligen is door ze te verleggen.’

3/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Onder de naam Belt and Road Initiative verstevigt de Chinese president Xi Jinping de banden met een indrukwekkend aantal landen in Azië, Afrika, Europa, Oceanië, en Midden- en Zuid-Amerika. De invloedsfeer van deze moderne zijderoute reikt veel verder dan die van zijn illustere voorganger. Lees in ons februarinummer over China’s gouden eeuwen en de zweem van romantiek die rond de historische Zijderoute hangt. Een reis langs de Zijderoute was een barre tocht door droog en onherbergzaam land, maar ook langs bloeiende handelssteden en centra van cultuur, religie en wetenschap.

Lees daarnaast verhalen over de Romeinse keizer Domitianus, econoom Adam Smith en het Tuskegee experiment, waarbij zwarte syfilislijders in Alabama jarenlang werden onderzocht, maar niet behandeld.

Met bijdragen van onze vaste columnisten Philip Dröge en Beatrice de Graaf, een interview met Jan en Leo Lucassen, en een beeldessay over de ijskoude zeventiende eeuw.

2/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Uit onderzoek van het CBS blijkt dat in de eerste helft van 2021 maar liefst een kwart van de jongvolwassenen somber of niet gelukkig is. In het dossier van het nieuwe nummer van Historisch Nieuwsblad leest u daarom hoe landen vroeger dachten over de ‘jeugd van tegenwoordig’. Hoe was het om op te groeien in het oude Sparta of in de achttiende eeuw? Veel Britse jongemannen gingen destijds op een grand tour door Europa. De Vesuvius en het Forum Romanum behoorden tot de hoogtepunten, maar op hun weg naar volwassenheid zorgden de jongens dat ze ook werden ingewijd in de geheimen van de liefde.

Verder vindt u in dit nummer verhalen over de Suez-crisis, paus Leo X en soldaat Maria van Antwerpen, die in het verkeerde lichaam geboren werd. Maria leefde in de achttiende eeuw als man en trouwde tweemaal met een vrouw, voordat ze werd ontmaskerd en berecht.

Lees tot slot de bijdrages van onze vaste columnisten Philip Dröge en Beatrice de Graaf, een interview met historicus Piet de Rooy over het poldermodel, en het verhaal van de besmette anatomie-atlas van Eduard Pernkopf. In de jaren dertig en vijftig schreef hij de beste anatomische atlas, maar zijn levenloze modellen waren slachtoffers van het nazisme.

1/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Lees in het novembernummer van Historisch Nieuwsblad over de historische zoektocht naar het ware geloof. De onthullingen van seksueel misbruik binnen de rooms-katholieke kerk is niet de eerste keer dat de kerk op zijn grondvesten schudt. Zelfverrijking, verkoop van ambten, aflatenhandel en zedeloosheid vormden aanleiding voor fundamentele hervormingen van het geloof. In het dossier van dit nummer leest u over twee markante vernieuwingsbewegingen.

In de tiende eeuw ontstond de kloosterorde van Cluny vanuit de wens zich af te keren van aardse rijkdom, maar de lokroep van het goud en de zucht naar roem waren niet te weerstaan. Ook de Moderne Devotie ontsprong vanuit de zoektocht naar innerlijke spiritualiteit. De wens sober en vroom te leven sprak velen aan, totdat de tijdgeest veranderde.

Verder vindt u in dit nummer verhalen over de bevolkingspolitiek in Zweden, de wereldwijde democratiseringswens van de Verenigde Staten en de goede marketing van de abolitionistische beweging. Dankzij slimme reclame werd afschaffing van de slavernij populair bij de Britse burgerij. Het gaf Engeland een nieuw nationaal doel.

Tot slot leest u verhalen van onze vaste columnisten Beatrice de Graaff en Philip Dröge, een beeldessay over de eerste musea in Nederland en een interview met Harald Jähner over Duitsland in de jaren na de Tweede Wereldoorlog.

NOVEMBER | 2021 | NR 11

U kunt dit magazine niet bekijken
Waarom vinden we werken zo belangrijk? Moeten we geen voorbeeld nemen aan de Romeinen, die ernaar streefden royaal te leven met zo veel mogelijk vrije tijd? Tijdens de Maand van de Geschiedenis, met dit jaar het thema ‘Aan het werk’, leest u in het dossier van Historisch Nieuwsblad over arbeidsethos en helse fabrieken. Zo stuit een parlementaire enquêtecommissie in 1887 op talloze misstanden: kinderarbeid, mishandeling en gevaarlijke machines.
 
Verder vindt u in dit nummer verhalen over de katoenslavernij in de Verenigde Staten, de tolerante conservatief Klemens von Metternich en het protest tegen de vaccinatieplicht rond 1900. Gereformeerde politici vonden niet dat de overheid burgers mocht verplichten zich te laten inenten tegen besmettelijke ziektes.
 
Lees over de genomineerde boeken voor de Libris Geschiedenis Prijs, een interview met vroegmodern historicus Judith Pollmann en een artikel over het ‘gele gevaar’. De Duitse keizer Wilhelm II had aan het eind van de negentiende eeuw letterlijk nachtmerries over de dreiging die China vormde voor de Europese beschaving. Velen in het Westen deelden zijn angst.

OKTOBER | 2021 | NR 10

U kunt dit magazine niet bekijken
Twintig jaar na de aanslagen op de Twin Towers leest u in het dossier van ons septembernummer hoe de haat tegen het Westen groeide. Lees over Said Qutb, een belangrijke ideoloog van de Heilige Oorlog, en over Afghanistan. Het land is door zijn strategische ligging altijd een speelbal van vreemde mogendheden geweest. In de negentiende eeuw speelden de Britten en Russen er een uiterst wreed spionagepel: The Great Game, met een verscheurd land tot gevolg.

SEPTEMBER | 2021 | NR 9

U kunt dit magazine niet bekijken
In het dossier van deze editie vindt u verhalen over historische complottheorieën. Machthebbers zijn volgens complotdenkers tot alles in staat. Zo wekte Nero argwaan door na de grote brand van Rome de stad met tomeloze ambitie te verbouwen. Had hij de brand zelf aangestoken? Soms helpen staatshoofden zelf wel eens een dubieuze theorie de wereld in. Om af te rekenen met zijn tegenstanders, bedacht Stalin het dokterscomplot: een samenzwering van moordlustige Joodse artsen.

AUGUSTUS | 2021 | NR 8

U kunt dit magazine niet bekijken
In onze juli-editie leest u over de vrede in het Romeinse Rijk. Om hun gigantisch, multicultureel imperium eeuwenlang bijeen te houden regeerden de Romeinen met harde hand, maar deelden ze ook rechten en luxe uit. Lees ook over het belang van de Rijn voor de Romeinen en bekijk hoe Noviomagus – het hedendaagse Nijmegen – er vroeger uit moet hebben gezien.
 
Verder vindt u verhalen over de Nederlandse communist Henk Sneevliet, hoe de Duitse historicus Ludwig Quidde in 1894 een vernietigend artikel schreef over keizer Wilhelm II, en over het eerste infrastructurele megaproject in Amerika: het Erie-kanaal. De afgraving was een succes, al werden de tegenstellingen tussen Noord en Zuid erdoor verscherpt.

JULI | 2021 | NR 7

U kunt dit magazine niet bekijken
Historisch Nieuwsblad bestaat in juni 30 jaar! Dat vieren we met een extra dik jubileumnummer. Deze editie wordt vanaf 21 mei verzonden. Wilt u meer lezen? Bekijk hier het jubileumaanbod en lees de komende tijd met ons mee.

In het dossier vindt u verhalen over 1991, het jaar dat de eerste editie van Historisch Nieuwsblad verscheen. Lees over het Verdrag van Maastricht, de WAO-crisis en een stuk van Maarten van Rossem over het kanteljaar 1991, waarin de Verenigde Staten triomfeerden in de Golfoorlog, terwijl de Sovjet-Unie als een kaartenhuis ineen stortte. Amerika werd de onbetwiste leider op het wereldtoneel, al duurde dat slechts even.

JUNI | 2021 | NR 6

U kunt dit magazine niet bekijken
Traditiegetrouw is Historisch Nieuwsblad in mei gevuld met verhalen over het grootste conflict aller tijden: de Tweede Wereldoorlog. Over mensen die vochten, collaboreerden of werden vermalen in de vernietigingsmachine van de nazi’s.

In dit nummer leest u over de communistenjacht van de Duitsers, het gedoe om het Holocaustmonument in Berlijn en het Engelse nepnieuws tegen de nazi’s. De Engelse radiostations van Sefton Delmer zonden misinformatie naar bezet Europa. De halve waarheden en ranzige roddels moesten het Duitse moreel ondermijnen.

MEI | 2021 | NR 5

U kunt dit magazine niet bekijken
Boerenprotesten zijn niet nieuw. In het dossier ‘Boer in opstand’ leest u hoe Engelse boeren in de Middeleeuwen woedend door Londen trokken om een einde te maken aan de feodale verhoudingen. Ook vindt u het verhaal over de Nationale Bond Landbouw en Maatschappij, die in de jaren dertig vele boeren aan zich wist te binden met het ideaalbeeld van de zelfstandige boer als hoeksteen van de samenleving. In 1935 adviseerde de bond zijn leden om op de NSB te stemmen. De innige flirt van Landbouw en Maatschappij met de NSB heeft de naam van de bond besmet.

APRIL | 2021 | NR 4

U kunt dit magazine niet bekijken
In dit nummer doet Historisch Nieuwsblad zijn naam dubbel en dwars eer aan, want geen gebrek aan actuele onderwerpen. Het dossier Roofkunst sluit aan bij het opvallende advies dat de Raad voor Cultuur onlangs uitbracht. U leest over koloniale schatten uit Lombok waar Nederland nog steeds mee in zijn maag zit, en over de buste van Nefertiti. Egypte probeert het beeld al jaren terug te krijgen, maar Duitsland is eraan gehecht.

In dit nummer vindt u ook een verhaal over het ontstaan van de kinderbijslag, een glasheldere uiteenzetting over de gedwongen assimilatie van de Oeigoeren in China, en een beeldessay dat korte metten maakt met het idee dat rellen ‘on-Nederlands’ zijn.

Tot slot leest u stukken van onze vaste columnisten Beatrice de Graaf en Philip Dröge, hoe de Anne Frank Stichting in de jaren tachtig voorop liep in de strijd tegen racisme, en hoe Frederick Taylor het bedrijfsleven veranderde. Dankzij zijn ideeën gingen bedrijven efficiënter werken met een brede laag managers. Tegelijkertijd verdween de arbeidsvreugde van velen, die alleen nog lopendebandwerk mochten doen.

MAART | 2021 | NR 3

U kunt dit magazine niet bekijken
De wereldeconomie loopt harde klappen op door de coronacrisis. Zal een recessie langdurig zijn? In het dossier van ons februarinummer leest u hoe landen zich een weg door eerdere crises baanden. Lees over de economische paniek van 1873, toen de Amerikaanse spoorwegbubbel barstte, en hoe de sociaaldemocraten de crisis van de jaren dertig bevochten met het Plan van de Arbeid.

Ook leest u in dit nummer hoe Claudius Galenus als wonderdokter van Rome de standaard in de geneeskunde bepaalde, waarom de superieuren van Raymond Westerling zijn oorlogsmisdaden met de mantel der liefde bedekten, en hoe een conflict om kabeljauw bijna uitliep op een oorlog tussen de Britten en IJsland. Reykyavik had de nationale visgronden uitgebreid, dus stuurde het Verenigd Koninkrijk marineschepen naar de IJslandse kust.

FEBRUARI | 2021 | NR 2

U kunt dit magazine niet bekijken
In het decembernummer leest u verhalen over de macht van Duitsland. U vindt verhalen over de kerstening van de Saksen door Karel de Grote, de verschuivende grenzen in het Heilige Roomse Rijk en de opkomst van het jonge Duitse Keizerrijk. Groot-Brittannië voelde zich eind negentiende eeuw bedreigd door Duitsland, dat in korte tijd een enorme economische inhaalslag maakte. Twee militaire machtsblokken kwamen tegenover elkaar te staan; een conflict kon niet uitblijven.

Verder leest u hoe Argentinië na de Tweede Wereldoorlog zijn deuren opende voor nazi’s, hoe de ambitieuze koningin Eleonora van Aquitanië (1124-1204) niet over zich heen liet lopen en waarom jurist Hugo de Groot (1583-1645) vrije scheepvaart en handel bepleitte voor alle naties. De zee was van iedereen, vond hij. Toch was hij niet te beroerd om zijn eigen principes om te buigen als dat zijn Nederlandse opdrachtgevers beter uitkwam.

JANUARI | 2021 | NR 1

U kunt dit magazine niet bekijken
In het eerste vernieuwde nummer van Historisch Nieuwsblad leest u hoe kapers de Nederlandse visserij en koopvaardij tegen het einde van de Tachtigjarige Oorlog enorme verliezen toebrachten. Het was aan Maarten Harpertszoon Tromp om in een onmogelijke missie, met ontoereikend materiaal, de vijandige kapers te verslaan. Ook leest u hoe men in de negentiende eeuw plotseling massaal een burn-out kreeg. Was de wervelende versnelling van het leven, met zijn treinen en stoomboten, daar debet aan?

Verder leest u in dit nummer verhalen over krakersprotesten, een verboden middeleeuwse affaire en de Amerikaanse topdiplomaat die voor vrede zorgde in Bosnië.

DECEMBER | 2020 | NR 12

U kunt dit magazine niet bekijken